Vooruitgang: het goede behouden, maar streven naar nóg beter

Dit is deel 6 van een reeks artikelen waarin de kernwaarden van de Dubbele Delta worden uitgediept. Lees ook het eerste deel over Broederschap, het tweede deel over Rentmeesterschap , het derde deel over Standvastigheid. het vierde deel over Vrijheid en het vijfde deel over Ratio.

Met dit artikel zijn we aangekomen bij de top van de Dubbele Delta; datgene waar het eigenlijk allemaal om te doen is: het leiden van een goed en lang leven. Dat is wat ik onder de term “Vooruitgang” schaar. Vooruitgang is in mijn ogen niet per definitie verandering als doel op zichzelf. Vooruitgang is het goede behouden, maar het slechte verwerpen en streven naar beter.

Vooruitgang kan op vele vlakken plaatsvinden: op technologisch gebied, op politiek gebied, maar ook op psychologisch en sociaal gebied. We streven naar betere technologie, het beste politieke stelsel, de beste manier om onszelf te laten floreren en de beste manier om met elkaar om te gaan. Opnieuw geldt: het uiteindelijke doel is een gelukkiger leven.

Niet alleen is Vooruitgang een einddoel op zich, het zorgt er ook voor dat we beter kunnen behouden wat we al hebben. Zo zorgt technologische vooruitgang er bijvoorbeeld voor dat we betere wapens en technologie hebben om ons te beschermen van aanvallen van buitenaf. Ontwikkelingen in de medische wetenschap zorgen ervoor dat we minder vaak of minder lang ziek zijn, en langer leven. Vooruitgang maakt onze samenleving weerbaarder tegen externe en interne bedreigingen. Daarmee versterkt het dus ook weer de kernwaarde van Standvastigheid.

Verandering om de verandering daarentegen is iets heel anders. Dit is de linkse reflex om alles van de huidige maatschappij als slecht te typeren. De Westerse beschaving is schuldig aan racisme, slavernij, onderdrukking, uitbuiting etc. etc. Alles dat we hebben dient overhoop gegooid te worden in een streven naar een utopisch ideaal. Bij alles dat we ooit hebben opgebouwd worden vraagtekens geplaatst. Ons economisch stelsel, man-vrouw verhoudingen, politiek, alles moet kapot en anders. Maar dit is geen vooruitgang. Sterker nog, meestal eindigen dit soort revoluties in rampen.

Immers, het is onzin te beweren dat alles dat we nu hebben slecht is. Zoals de conservatieven vaak bepleiten: er zijn vaak goede redenen waarom we bepaalde dingen al decennia of eeuwen op een bepaalde wijze doen. Het zijn “best” practices die ons een handreiking geven om niet zelf het wiel uit te hoeven vinden. Generaties zijn door schade en schande wijs geworden en hebben een indeling van de maatschappij gevonden die voor hen het beste werkte. Aan de andere kant schieten conservatieven soms door in verheerlijking van het verleden. Niet alles van vroeger was beter, en we moeten als samenleving open blijven staan voor verbeteringen waar die nodig zijn of waar die zich aandienen. Het is de kunst hier de balans in te vinden.

Daarom is het prima mogelijk om aan de ene kant conservatieve voorkeuren te hebben, maar aan de andere kant toch te streven naar Vooruitgang. Op zichzelf biedt het conservatisme ook deze ruimte; het “behoudende” hoeft niet voor alles te gelden, maar alleen voor de dingen die het behouden waard zijn. Conservatisme is iets anders dan reactionairisme, dat daadwerkelijk streeft naar het terugdraaien van de tijd. Voor iedereen die denkt dat het vroeger allemaal beter was zou ik zeggen: leef eens een week als iemand uit bijvoorbeeld de 18e eeuw, en laat dan weten of je nog steeds hetzelfde erover denkt.

Zonder de Ratio kunnen we geen Vooruitgang bereiken; immers we dienen lang en vaak na te denken over de wereld om ons heen om te bepalen hoe we het beter kunnen doen, zonder het goede dat we al hebben te slopen. Immers, het is gemakkelijker om iets te slopen dan op te bouwen. Daarom is ook juist de onderste driehoek van de Dubbele Delta zo belangrijk; we dienen altijd onze plaats tussen verleden en toekomst te kennen; wie zijn verleden niet kent (inclusief het goede en het slechte), zal ook niet weten hoe de toekomst beter te maken. Ook hier is het daarom niet vreemd dat vooral linkse activisten het verleden willen herschrijven; anders zouden we er maar achter kunnen komen dat niet alles van vroeger zo slecht was. Voor hen is verandering op zichzelf het einddoel, op zoek naar een utopische samenleving die we nooit zullen bereiken. En daarmee slopen ze alleen maar, zonder te bouwen.

Als laatste is Vooruitgang ook nauw verbonden met Vrijheid. Immers, zonder de Vrijheid om Rationeel na te denken zal Vooruitgang ook niet bereikt worden. Dit geldt voor een beschaving als geheel, maar ook voor ieder persoon afzonderlijk. Iedereen zal als individu voor zichzelf moeten bepalen wat voor hem of haar een goed leven is. Dit vergt nadenken, discussiëren en experimenteren. In een totalitaire samenleving maakt de overheid voor je uit wat een goed leven is, en dien je dat slaafs te volgen. Maar aangezien ieder mens anders is is dit een recept voor tragedie. Is het niet op psychologisch gebied dan is het wel in de vorm van staatsterreur of genocide.

Kortom Vrijheid en Ratio zijn essentieel voor een goed leven vol Vooruitgang. En Vrijheid kan niet zonder een samenleving die vol zelfvertrouwen opkomt voor zijn burgers (Broederschap) en zijn cultuur (Rentmeesterschap), en bereid is te vechten voor deze Vrijheid. En daarmee hebben we de Dubbele Delta vervolmaakt.

One thought on “Vooruitgang: het goede behouden, maar streven naar nóg beter

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Maak je eigen website aan bij WordPress.com
Aan de slag
%d bloggers liken dit: