De tribalisering van Nederland

Nederland staat steeds meer onder hoogspanning. We zien grote woede bij de boeren en hun (rechtse) aanhang over het stikstofbeleid. Een grote groep mensen gelooft niet in klimaatverandering en kan of wil niet meebetalen aan de maatregelen hiertegen. Delen van de bevolking wilden niet meegaan in de coronamaatregelen, en hebben alle vertrouwen verloren in de gevestigde politiek en de mainstream media. Rijken kunnen gemakkelijk de hoge inflatie en stijgende energieprijzen betalen, maar miljoenen armen dreigen kopje onder te gaan. En er lijkt een steeds grotere kloof te bestaan tussen de Randstad en de rest van het land. De politieke en zakelijke elite lijken ook steeds verder weggezongen van de realiteit en de rest van het volk als je kijkt naar hun gevoeligheid voor woke activisme en hun wereldvreemde beleid op het gebied van immigratie, energie en klimaat.

We leven steeds meer in ons eigen wereldje

We lijken steeds meer een grote gemeenschappelijke deler te missen. Wat bindt de verschillende groepen in Nederland nog? In toenemende mate kijken we verschillende media en sluiten we onszelf langzaam op in onze eigen bubbel. We spreken steeds meer alleen gelijkgestemden, in grote mate versterkt door het internet. Daar kunnen we exact de microniche vinden die we zoeken, en tegelijkertijd kunnen we onszelf afsluiten van anderen met blocks of door te ontvrienden en te ontvolgen. Ook offline spreken we elkaar minder vaak. Families en vriendengroepen worden verscheurd door meningsverschillen die onoverbrugbaar lijken. Steeds meer lijken mensen in aparte werelden te leven, met eigen feiten.

Zo zijn er mensen die anno 2022 zich afvragen of de aarde wel rond is omdat ze wat filmpjes hebben gezien op Facebook en YouTube. En masse zijn er complotgekken opgedoken die alles aangrijpen: corona, 5G, immigratie en de stikstofcrisis. Discussies over klimaat, stikstof en corona worden bemoeilijkt omdat iedereen zijn eigen sets van feiten aanlevert waardoor elke discussie wordt vertroebeld of ontaardt in een welles-nietes discussie. Uit frustratie beginnen velen er dan maar niet aan, of stappen uit de discussie. Menig gesprek ontaardt in ruzie.

Sommige groepen willen letterlijk alleen in hun eigen bubbel leven. Forum voor Democratie wil een eigen “Forumland”, en Thierry Baudet suggereerde zelfs dat FvD-ers een eigen provincie zouden moeten krijgen. Verschillende corona-sceptici zijn naar het buitenland gemigreerd om daar meer op zichzelf te wonen in de hoop dat ze zich niet meer aan de maatregelen hoefden te houden.

We vallen uit elkaar door gebrek aan solidariteit

Kortom, Nederland tribaliseert snel. Er lijkt weinig meer te zijn dat ons bindt, en waardoor we solidair blijven met elkaar. We zijn wel solidair, maar dan vooral met de kleinere groep waar we onderdeel van uitmaken, en niet met andere mensen die in Nederland wonen. We zoeken de groep die ons individuele belang dient en sluiten de deuren voor anderen. En dat is gevaarlijk, want een samenleving is gebouwd op het gevoel dat je onderdeel uitmaakt van een groter geheel, in dit geval het Nederlandse volk. Op basis daarvan kunnen we ons land als 1 geheel besturen, en kunnen we belasting heffen voor uitgaven die het hele volk dienen, en niet slechts een deel ervan.

Hoe verder een (groot) deel van de mensen zich verwijderd voelt van het grotere geheel, of van de politiek die dit geheel zou moeten vertegenwoordigen, hoe groter de kans is op rellen, aanslag of zelfs een burgeroorlog. Het begin van deze mogelijke escalatie zagen we de afgelopen jaren al bij de heftige demonstraties tegen het coronabeleid en de steeds gewelddadiger protesten van de boeren.

Hoe komen we weer dichter bij elkaar?

Wat is hiervoor de oplossing? In mijn ogen 2 dingen:

  1. We moeten weer werken aan een groot gevoel van gemeenschapszin
  2. We moeten weer vaker in gesprek met personen buiten onze eigen bubbel.

Punt 1 is het allerlastigste. Hoe krijg je mensen bij elkaar die zich op dit moment al zo ver van elkaar verwijderd voelen? In mijn ogen is nieuw Nederlands nationalisme daar een mogelijke oplossing voor. Het zorgt ervoor dat we alle Nederlanders weer zien als onderdeel van 1 en dezelfde groep. Ik heb eerder in een vlog betoogd waarom nationalisme goed is. Daarnaast heb ik uiteengezet wat ons als Nederlanders kenmerkt en hoe we hier in Nederland ons nationalisme nieuw leven in kunnen blazen.

Door vaker stil te staan bij wat ons verbindt met elkaar kan onze onderlinge solidariteit onenigheid en ruzies voorkomen of afzwakken. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje, en als iedereen regelmatig wat geeft en neemt kunnen we het voor de grote meerderheid van ons land aangenaam maken om hier te leven. Dit zal onze democratie versterken, want een democratie kan alleen bestaan als we het er met elkaar over eens kunnen zijn dat we een gezamenlijk doel en belang hebben. Daarbinnen accepteren we elkaars verschillen en proberen we elkaar zoveel mogelijk vrij te laten en te respecteren. Uiteindelijk moeten we dus ook opkomen voor versterking en behoud van onze democratie.

Punt 2 kan, nu al, praktisch worden ingevuld. Vraag jezelf bijvoorbeeld eens af: hoeveel mensen volg ik op Facebook of Twitter die een duidelijk ander politiek standpunt hebben dan ik? Hoeveel mensen hebben een andere religie of levensstijl? Hoe vaak spreek ik deze mensen in het echte leven? Sta ik open voor gesprekken met hen en sta ik ervoor open om mijn mening te veranderen als ze met goede argumenten komen?

Om te voorkomen dat ik mezelf (ongemerkt) in een bubbel ga plaatsen op sociale media heb ik bijvoorbeeld de volgende regels voor mezelf opgesteld:

  • Ik probeer mensen niet te ontvolgen alleen maar omdat hun (politieke) mening afwijkt van die van mij.
  • Ik block alleen mensen die me bedreigen of die stelselmatig schelden (vergeet ook niet dat als je mensen blockt je hen ook niet meer kunt overtuigen van je eigen gelijk en dat je hen ook verder in hun eigen bubbel duwt).
  • Ik voeg regelmatig mensen toe die duidelijk afwijken van mijn eigen standpunten. Soms is dit omdat ik denk dat ik er vooral om kan lachen, maar het biedt je ook inzichten in hun manier van denken en misschien blijken hun meningen zo slecht nog niet te zijn.
  • Regelmatig duik ik in een discussie, een Twitter space of kijk ik naar een filmpje of documentaire over leefwerelden waar ik voor mijn gevoel zelf ver vanaf sta.
  • Ik sta altijd open voor online gesprekken (Twitter, Facebook, WhatsApp) en offline gesprekken (zoals een lunch of een borrel) met andersdenkenden.

Op deze manier blijf je in contact met verschillende delen van de samenleving. Daarnaast zul je genuanceerder denken over ieders standpunten als je naar hun kant van het verhaal luistert en hoe zij in het leven staan. Dan is het minder gemakkelijk om (verkeerd) te oordelen, zeker als je ziet dat er een echt mens achter de mening staat.

Onze organisatie VRIJ is juist opgericht om mensen met elkaar samen te laten komen ondanks onze verschillende meningen. Niet alleen zijn we een plek waar je je mening vrijelijk mag uiten, maar omdat je daardoor ook andere meningen ziet houd je jezelf scherp. En ook als je over verschillende dingen anders denkt betekent dat niet dat je daardoor geen gemeenschapszin met elkaar kunt ervaren.

Dus: blijf voor ogen houden dat we ondanks onze verschillen in mening nog steeds veel met elkaar delen. Blijf in gesprek met elkaar en voorkom dat Nederland een land wordt vol eilandjes met mensen die totaal los van elkaar zijn komen te staan.

Eén opmerking over 'De tribalisering van Nederland'

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Maak je website op WordPress.com
Aan de slag
%d bloggers liken dit: